Over ChromeOS

Inleiding

Deze pagina bevat veel (en ook technische) informatie over Chromebooks.

Het is niet nodig om dit allemaal te lezen (of te begrijpen) als je geen problemen met de Chromebook hebt en als je niet van plan bent om met nieuwe functies te experimenteren voordat Google ze officieel aanzet.

Laat je niet afschrikken, je kunt deze pagina rustig overslaan.

ChromeOS - het systeem

ChromeOS het operating system van de Chromebook: hij 'draait' erop, zoals een PC op Windows draait, een Apple computer op macOS, een smartphone op Android en een iPhone op iOS.

Wat ChromeOS anders maakt dan Windows en Mac OS

Microsofts Windows en Apple's Mac OS en iOS zijn zogenaamde Closed Source systemen. Dit betekent dat Microsoft en Apple deze Operating Systems zelf ontwikkelen en niemand in de keuken laten meekijken, laat staan mee laten helpen. We weten dan ook niet precies hoe deze systemen werken en we zijn volledig van hen afhankelijk als het gaat om ontwikkeling, privacy en beveiliging.

Chrome en ChromeOS (en ook Microsoft Edge) zijn gebaseerd op het Open Source project Chromium. Open Source wil zeggen dat iedereen die dat wil, mee kan kijken en mee kan ontwikkelen (onder voorwaarden natuurlijk, anders wordt het een zootje). Iedereen (die verstand heeft van programmeren) kan zien wat het systeem wel en niet doet. De ontwikkeling ervan is te volgen op Github, het belangrijkste platform voor Open Source programma's.

Chrome en ChromeOS zijn eigendom van Google. Google volgt in de regel de ontwikkelingen van Chromium en voegt daar zelf soms extra's aan toe. Chrome en ChromeOS zelf zijn Closed Source, maar de ontwikkeling is grotendeels te volgen bij Chromium.

Chrome - de webbrowser

Chrome is een web browser: hiermee ga je het internet op. Voorbeelden van andere webbrowsers zijn Microsoft Edge, Safari, Firefox, Opera, Ecosia en Chromium.

In een Chromebook zijn het operating system (ChromeOS) en de browser (Chrome) onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Je kunt dat niet veranderen zoals bij een Windows-computer.

Je kunt daarnaast wel (via de Play Store of in de Linux-omgeving) andere browsers installeren en gebruiken.

Analoog aan ChromeOS is Chrome gebaseerd op het Open Source project Chromium.

Andere browsers die je op een Chromebook kunt gebruiken in Android...

...of in Linux

Chrome en ChromeOS instellingen

Door de ogen van de Chromebook-gebruiker gezien, zijn ChromeOS en de browser Chrome één systeem: ze kunnen immers niet zonder elkaar.

Toch ziet Google ChromeOS en Chrome als twee systemen. Dat werd voor de gebruiker duidelijk toen in 2019 een deel van de instellingen verhuisde van de statusbalk rechts onderin het scherm naar de drie puntjes rechtsboven in Chrome.
Dat leek verwarrend, maar volgens Google werd het er ook makkelijker op omdat vanaf dat moment op iedere soort computer de instellingen voor Chrome op dezelfde plek zaten.
En dat is eigenlijk ook wel weer handig (als je de Chrome browser regelmatig op meerdere soorten computers gebruikt).

De instellingen van de Chromebook (ChromeOS):

De instellingen van de Chrome browser:

Tenminste houdbaar tot

Google ondersteunt Chromebooks zes tot acht jaar vanaf het moment dat een model uitkomt (iets preciezer: vanaf het moment dat de processor die in de Chromebook zit, uitkomt). Daarna krijg je geen updates meer en wordt het steeds minder veilig om een Chromebook te gebruiken.

Volgens ingewijden is Google het systeem zo aan het inrichten dat op termijn de ondersteuning van ChromeOS en Chrome de browser uit elkaar getrokken wordt:

  • Google ondersteunt het ChromeOS van een Chromebook tot een bepaalde datum (de 'houdbaarheidsdatum' van de processor). Daarna krijgt de Chromebook (ChromeOS) geen aanpassingen en beveiligingsupdates meer.

  • Google blijft op verouderde Chromebooks de Chrome browser wél bijwerken met aanpassingen en beveiligingsupdates.

Dit zou kunnen betekenen dat je ook na de houdbaarheidsdatum van de Chromebook nog veilig het internet op kunt gaan. Je krijgt dan alleen de veranderingen in het ChromeOS niet meer mee.

Dit is nog een beetje koffiedik kijken, maar het zou een mooie ontwikkeling zijn. Je kunt de levensduur van een Chromebook hierdoor immers aanzienlijk verlengen.

Het kopje Aanvullende informatie verderop op deze pagina beschrijft je hoe je kunt zien tot wanneer Google jouw Chromebook updates blijft geven.

Hier kun je zien wanneer de ondersteuning voor een bepaald model stopt.

Je kunt zien tot wanneer Google jouw Chromebook ondersteunt.
  1. Ga via de Allesknop naar Over Chrome OS.
  2. Klik op Aanvullende informatie:

Je ziet nu tot wanneer Google jouw Chromebook ondersteunt:

Informatie over ChromeOS

Ga via De Allesknop naar Over Chrome OS.
Je komt dan in een venster met
de volgende onderwerpen:

  • Versie

  • Wat is er nieuw?

  • Hulp bij ChromeOS

  • Een probleem melden

  • Diagnose

  • Aanvullende informatie

Via de Allesknop naar Over ChromeOS:

De versie

De eerste regel toont de versie van ChromeOS die op de Chromebook is geïnstalleerd.

Het verspreiden van nieuwe versies naar alle Chromebooks in de wereld gaat automatisch en duurt meestal ongeveer een week.

Als je weet dat er een nieuwe versie uit is en niet wilt wachten tot je aan de beurt bent, kun je proberen of Controleren op updates jouw Chromebook voorin de rij zet. Wie weet, heb je geluk ;-).

Aangezien de Chromebook dat zelf ook regelmatig controleert, hoef je dit eigenlijk nooit te doen.

Over ChromeOS:

Wat is er nieuw?

Als je hierop klikt, zie je een scherm waarin Google van alles vertelt over de nieuwste ChromeOS-versie.

Er is ook een (Engelstalige) Google-blog over de ontwikkelingen van de Chrome browser. Deze gelden voor alle platforms (ChromeOS, Android, Windows, Mac). Deze blog is wel erg technisch...

Hulp bij ChromeOS

Als je hierop klikt, zie je een scherm waarin Google van alles vertelt over het werken met Chromebooks.

Tip: je kunt deze pagina ook rechtstreeks oproepen:

  1. Ga via de De Allesknop (typ Ontdekken).

Via de Allesknop naar Ontdekken:

Een probleem melden

Als je hierop klikt, kom je in een scherm waarin je Google kunt aangeven welk probleem je hebt met je Chromebook.

Je kunt hier ook via de De Allesknop komen (typ een probleem melden).

Via de Allesknop naar Probleem melden:

Diagnose

Hier vind je informatie over:

  • de accu

  • de processor (cpu)

  • het geheugengebruik

  • het netwerk.

Firmware updates

Hier controleert Google of er voor jouw (aangesloten) apparatuur misschien firmware-update beschikbaar zijn.

Aanvullende informatie

Hier vind je informatie over:

  • het kanaal waarop de Chromebook draait (zie hieronder);

  • de updateplanning (tot wanneer de Chromebook updates blijft ontvangen);

  • buildgegevens. Dit zijn gegevens over de software. Hier kunnen alleen specialisten chocola van maken...

Buildgegevens:

De ontwikkelstappen (kanalen) van ChromeOS

Google onderscheidt drie fasen bij de ontwikkeling van Chrome en ChromeOS:

  • Stabiel is de huidige versie.

  • Bèta is de stabiele versie die nog niet helemaal klaar is. Hij bevat, als het goed is, geen fouten meer en is vrijwel klaar voor gebruik door het grote publiek.

  • Ontwikkelaar - instabiel is de fase waarin nieuwe functies getest worden die misschien nog niet goed werken. Als je wilt weten wat er aan zit te komen, is het leuk om die aan te zetten. Wees er op voorbereid dat de Chromebook vreemde dingen kan doen en zelfs vast kan lopen.

Op de Chromebook heten dit kanalen.

Je kunt zelf kiezen welk kanaal je wilt gebruiken.

Houd er wel rekening mee dat de Chromebook een Powerwash uitvoert als je van het kanaal Bèta of Ontwikkelaar - instabiel weer terug gaat naar Stabiel.

Via de Allesknop naar Kanaal wijzigen:

Instellingen resetten (Power wash)

Als je niet meer weet hoe je bepaalde instellingen terug moet zetten, of wat de originele instellingen waren en je wilt daar naar terug, is er de Powerwash.

Het Powerwash-menu:

Uitrolschema nieuwe versies

  • Op Chromestatus.com staat het uitrolschema van Chrome (de browser). Onder de kop Features staat een opsomming van de belangrijkste veranderingen (Engelstalig).

  • De blog van Google bevat nieuws over nieuwe versies van de browser en ChromeOS (Engelstalig).

Het ChromeOS-uitrolschema voor jouw Chromebook

Iedere computer, dus ook een Chromebook, heeft een 'moederbord'. Dat is de printplaat met de processor en nog wat andere computeronderdelen.

Een bepaalde model moederbord kan in meerdere computermodellen worden gebruikt.

Voor ieder moederbord moet het operating system, in dit geval het ChromeOS, speciaal worden aangepast.

Er zijn twee manieren om te zien welk moederbord jouw Chromebook heeft.

  • Ga naar chrome://version.
    Je ziet dan (in dit voorbeeld):

    • het platform is nami

    • de versie is pantheon.

  • Ga via de Allesknop naar Diagnose.
    Je ziet dan:

    • het type Chromebook;

    • de platformversie;

    • de ChromeOS-versie.

Als je met die gegevens op de site van Chromiumdash kijkt, en daar de platformversie opzoekt, zie je de ChromeOS-versies voor Stable, Beta, Dev en Canary die op dit moment zijn uitgebracht.

Tip: als je op Chromiumdash bent, typ dan ctrl f en in het zoekvakje dat dan verschijnt de platformversie. Klik op het pijltje naar beneden en je komt daar uit.

Als je rechts in de betreffende rij op View klikt, zie je in welke Chromebook-modellen dit platform met deze versie is ingebouwd.

Helemaal rechts op de regel zie je links naar oudere ChromeOS-versies.
Dat kan wel eens handig zijn als een nieuw versie problemen geeft: je kunt dan een oudere versie downloaden en installeren via de herstelfunctie van de Chromebook.

Chrome://version:

Via de Allesknop naar Diagnose:

In Chromiumdash: typ ctrl f en dan de platformversie:

ChromeOS herstellen

De meest actuele informatie van Google hierover staat op deze webpagina.

Als de Chromebook na een update niet goed meer wil werken, kan het helpen om de vorige versie weer terug te zetten.

Hiervoor gebruik je een extensie in de Chrome browser.

Vooraf:

  • Zorg voor een usb-stick met minimaal 8 Gb ruimte.

  • Stop hem in de computer.

  • Die stick wordt volledig overschreven, dus zorg dat je de gegevens die er eventueel op staan, veiligstelt.

  • Weet hoe je de computer op moet starten vanaf een usb-stick. Dit verschilt per merk en type. Raadpleeg het internet of de handleiding van de computer.

Installeer de extensie om de vorige versie op de usb-stick te zetten

  1. Ga via deze link naar het Chromebook herstelprogramma. Je kunt hier ook zelf komen via de chrome web store.

  2. Klik op de blauwe knop Toevoegen aan Chrome.

  3. Ga naar het icoontje voor extensiebeheer (het puzzelstukje).

  4. Zoek in het overzicht de extensie en klik op de punaise zodat hij blauw wordt.

  5. Het icoontje verschijnt nu boven in de balk.

3 - Het Chromebook-herstelprogramma:

5 - Klik op het extensie-icoontje:

Maak de extensie zichtbaar door de punaise blauw te klikken:

7 - Het icoontje van het herstelprogramma:

Zet ChromeOS op de usb-stick

  1. Klik op het icoontje van het Chromebook-herstelprogramma.

  2. Klik op Aan de slag.

  3. Klik in het scherm De Chromebook identificeren op de blauwe link die de platformversie aangeeft.

  4. Er verschijnt nu een groene regel die aangeeft dat het benodigde model is gevonden.

  5. Klik op Doorgaan.

  6. Selecteer de usb-stick.

  7. Klik op Doorgaan.

  8. Google zegt dat alle gegevens op de stick worden verwijderd.

  9. Klik op Nu maken.

  10. De extensie zet nu ChromeOS op de stick. Dit kan een kwartier duren, afhankelijk van de internetsnelheid en de snelheid van de usb-stick.

Laat de stick in de computer zitten tot de extensie zegt dat hij klaar is.

Je kunt de Chromebook nu opstarten met het ChromeOS dat op de usb-stick staat.

Tip: sommige merken usb-stick kunnen problemen opleveren. Lukt het niet met deze stick, probeer dan een andere.

De computer haalt nu het operating system van de usb-stick. Dat kan best even duren. Heb geduld!

Als je na tien minuten nog geen veranderingen ziet, kan er een probleem zijn. Probeer dan een andere stick te gebruiken.

2 - Aan de slag:

3 - Klik op de blauwe link:

4,5 - Het juiste bestand is gevonden. Klik op Doorgaan:


6 - Selecteer de stick: